مهارت “نه” گفتن و “نه” شنیدن

مهارت نه گفتن یکی از مهم ترین مهارت های زندگی است که باعث می‌شود کودک از آسیب‌های اجتماعی در امان باشد. ریشه اصلی بسیاری از مشکلات اجتماعی مانند اعتیاد، اختلافات زناشویی، کتک کاری، بازداشت و مواجه شدن با دادگاه و زندان این است که کودکان نمی توانند به اندازه کافی به پیشنهاد ها و درخواست های نامناسب نه بگویند.

به عبارت دیگر دوست ناباب مستقیم نمی تواند به کودک آسیب بزند در صورتی کودک مهارت نه گفتن را به اندازه کافی آموخته باشد و در زندگی خود اجرا کند.

به کودکان آموزش می دهیم در صورتی که پیشنهاد و درخواستی از آنها شده باشد که کاملاً با منافع و سلامتی آنها در تضاد باشد از نگفتن استفاده کنند.

همچنین به کودکان آموزش می دهیم در صورتی که درخواست نامناسب داشته باشند به آنها پاسخ نه داده خواهد شد و کودک در هر صورت باید متوجه باشد که در جامعه و در زندگی واقعی با پاسخ های منفی زیادی مواجه خواهد شد.

به این منظور به کودک حداقل حقوق بشر و آزادی های فردی را آموزش می دهیم تا متوجه باشد که انسان ها برای حفظ استقلال شخصی خود می‌توانند با دیگران مخالفت کنند.

بسیاری از والدین متأسفانه بدلیل باورهای نادرستی که در مورد تربیت فرزند و تجربه‌دوران کودکی با والدینشان دارند ممکن است از “نه” گفتن استفاده نکنند و حتی تحمل شنیدن “نه” گفتن بچه‌ها را نداشته باشند و این در حالی است که یک والد خوب می‌تواند “نه ” بگوید و یک کودک سالم می‌تواند “نه” بشنود و “نه”بگوید و این فرایند “نه گفتن” و “نه شنیدن” کودک است که آمادگی لازم را برای متمایز کردن مرزهای کودک و والدین ایجاد می‌کند.

به عنوان مثال، زمانیکه کودکی همراه مادرش برای خرید به فروشگاهی می‌رود، کودک ممکن است با دیدن اسباب بازی‌های متفاوت فروشگاه بخواهد که همه‌ی آنها را داشته باشد اما مادرش با خرید یکی از آنها موافقت می‌کند ولی اگر کودک باز به خواستن و داشتن اسباب بازهای بیشتر اصرار کند آنگاه مادر به کودک می‌گوید: “نه”.

اینجاست که کودک می‌فهمد که مرز اسباب بازی خواستن همین است و اگر بیش‌تر بخواهد به دست نمی‌آورد و حتی اگر کودک بدون اجازه‌ی مادر اسباب‌بازی دیگری بردارد آنگاه مادر بخاطر رد کردن کودک از مرز بایستی به او تذکر بدهد و دوباره به او نشان دهد که رد کردن و شکستن مرزها جریمه بدنبال خواهد داشت.

با توجه مثال قبل می‌توان گفت ابزار مرزگذاری “نه” گفتن است.

یعنی والدین با “نه” گفتن به کودکانشان نشان می‌دهند که چه کارهایی را نمی توانند بکنند، چه چیزهای را نمی‌توانند داشته باشند و حتی چیزهایی را نمی‌توانند بخواهند.

لازم به ذکر است که به واسطه ی همین مرزگذاری هاست که کودک احساس هویت مستقل می‌کند و تضادهای میان خود و دیگران را می‌بیند و می‌فهمد که بهتر است برای آنها احترام قائل شود و در صورتی که مرزها را رعایت نکند پیامدهایی برای او خواهد داشت.

در واقع “نه” گفتن به کودک می‌آموزد که دنیای او حد و مرزی دارد و او برای رشد و پیشرفت بایستی فکر کند، راهی پیدا کند و تلاش کند.

مهارت نه گفتن یکی از مهارت اساسی زندگی است و بهتر است توسط مشاور یا روان شناسی باتجربه و اعضای خانواده و خصوصاً کودکان آموزش داده شود.

افراد مبتلا با خودشیفتگی توان تحمل نگفتن دیگران را ندارند.

اگر فرد از سلامت روانی برخوردار نباشد مهارت نه گفتن و تحمل نه شنیدن در او به اندازه کافی رشد نخواهد کرد در این صورت لازم است از رواندرمانی و مشاوره های عمیق تر استفاده شود.

تقریباً در تمامی موارد نیازی به دارو نخواهد بود چون نه گفتن و نه شنیدن جز آموخته‌های ماست.

البته مهارت نه گفتن با احترام آمیخته می شود و کودکان و بزرگسالان بایستی در نهایت ادب و احترام به درخواست کننده پاسخ منفی یا نه را بگویند.

Thanks! You've already liked this
No comments